Khám phá những bí mật chưa bao giờ được bật mí trong cách ném của Stephen Curry

Đúc kết sau hơn 1 năm nghiên cứu tỉ mỉ từ cách đánh, form ném, cách di chuyển của "Thánh ném" nhằm chia sẻ và tiếp bước cho những ai đang mong muốn trở thành Curry thế hệ kế tiếp

Sự khác nhau cơ bản đến không ngờ giữa bóng Spalding và bóng Molten

Trong quá trình tập luyện và thi đấu chắc hẳn sẽ luôn có những vướng mắc mà không phải ai cũng có thể giúp bạn giải đáp một cách thỏa đáng, phần lớn là dựa trên kinh nghiệm nhưng lại thiếu đi kiến thức khoa học thực tiễn

Khoảng thời gian này mình đang tham gia vào một đội bóng ở gần nơi mình sống (khu vực Bình Tân) trong vai trò vừa là thành viên vừa là người tham gia dẫn dắt cùng các một số anh em có thâm niên khác. Trong quá trình hoạt động mình nhận thấy có nhiều vấn đề mà một đội bóng mới toanh hay gặp phải, đặc biệt là đội trước giờ chỉ toàn chơi 1/2 sân mà chưa có kinh nghiệm thi đấu toàn sân như đội mình đang gặp phải.

Dù cho bạn có kỹ thuật hay kinh nghiệm chơi bóng lâu năm đi nữa thì khi thi đấu cùng một tập thể luôn rất khác, vì vậy hi vọng bài viết này sẽ giúp cho những ai đang gặp tình trạng tương tự có thêm góc nhìn cho đội bóng của mình.

BỐI RỐI HÀNG CÔNG

Nếu như chơi 1/2 sân với số lượng người ít, luật lệ thoáng thì đa phần các đợt tấn công sẽ tập trung cho từng cá nhân nhiều hơn với khoảng không hoạt động rộng hơn. Còn với thi đấu nguyên sân, về mặt nguyên tắc, khi đã bước qua khỏi vạch giữa sân thì xem như mỗi đợt tấn công chỉ trong phạm vi 1/2 sân nhưng với số lượng người dày đặc hơn (10 người cho 1/2 sân), đồng nghĩa với khoảng hoạt động của mỗi người sẽ bị thu hẹp đáng kể.

Lấy ví dụ cùng phần diện tích nửa sân là 105m2 (14×7.5) khi chơi 3×3 tầm hoạt động sẽ là 17.5m2/người, khi chơi 4×4 là 13.1m2/người. Còn thi đấu 5×5 chỉ còn 10.5m2/người. Khoảng không hoạt động của mỗi người sẽ bị giảm gần một nửa so với khi chơi 3×3. Bạn thử tưởng tượng nếu chơi 3×3 mình có khoảng trống với đối phương là 2 cánh tay xuống chỉ chỉ còn 1 cánh tay thì sẽ hình dung được cách đánh nó sẽ khác như thế nào, không thể dùng kỹ thuật cá nhân để qua người dễ dàng được nữa.

Như vậy, việc thi đấu 5×5 phần lớn sẽ dựa vào những đường chuyền và chạy cắt để tạo ra khoảng không nhiều hơn nhằm ghi điểm. Thế nhưng…

phải chạy chỗ ra sao khi nhìn đâu cũng chỉ thấy đối thủ (hoặc đồng đội)?

Đó chính sự khác biệt giữa một đội được tập luyện bài bản với một đội bóng mới thành lập, hay khó nghe hơn một chút thì gọi là “ô hợp”.

Lưu ý là trong phạm vi bài viết này mình không đi sâu vào việc hướng dẫn các bài tập chạy chỗ chuyên sâu như một HLV mà cốt yếu chia sẻ những nguyên tắc cơ bản trong việc chạy chỗ để một đội bóng mới thành lập sẽ theo đó mà có những bước di chuyển hợp lý, đỡ bị bối rối.

Khoảng trống là rất cần thiết trong môn bóng rổ
Khoảng trống là rất cần thiết trong môn bóng rổ

Nguyên tắc thứ 1: ĐÚNG NGƯỜI ĐÚNG CHỖ

Vị trí thi đấu của mỗi người sẽ quyết định việc chạy chỗ của người đó như thế nào cho phù hợp (tham khảo thêm bài các vị trí cơ bản trong bóng rổ nếu bạn chưa biết)

Đối với hậu vệ (SG/PG): phần lớn là ở khu vực ngoài vòng cấm địa và ngoài vòng 3PTS. Nếu là người điều phối bóng thì cần di chuyển linh hoạt hơn ở góc 90 và góc 45, còn hậu vệ ném bóng thì tập trung cho góc 45 hoặc 0 độ, tất nhiên ngoài vòng 3PTS là chính.

Đối với tiền đạo (SF/PF): Bên trong vòng 3PTS và bên ngoài khu vực cấm địa (cự ly trung bình), tập trung ở góc 45 và 0 độ. Riêng đối với PF sẽ có tầm hoạt động gần sát bảng rổ hơn so với SF để hỗ trợ cho C trong những pha rebound cũng như ghi điểm cận rổ.

Đối với trung phong (C): Chắc chắn là trong khu vực cấm địa hình chữ nhật ngay dưới bảng rổ, nếu tính theo vạch chia trên hình chữ nhật thì là vạch số 1, 3 và mức ném phạt chia đều cho 2 bên. Bạn cần lưu ý luật 3s trong vòng cấm địa.

(hình minh họa tầm hoạt động của các vị trí trong lúc tấn công)

Luôn luôn di chuyển (chạy vị trí) và luân chuyển bóng để kéo dãn đội hình đối phương cũng là tạo khoảng trống cho đồng đội.

Hiểu rõ vị trí và khu vực hoạt động của mỗi người sẽ giúp các bạn hình dung được những vị trí mà mình cần phải di chuyển đến, tránh tình trạng chạy nhầm chỗ và đụng đầu đồng đội. Nhưng quan trọng nhất bạn phải nhớ luôn luôn di chuyển chứ không được đứng yên một chỗ chờ bóng.

 

Nguyên tắc thứ 2: ĐÚNG NGƯỜI ĐÚNG VIỆC

Mỗi người mỗi vị trí đều có nhiệm vụ riêng của mình và phải hoàn thành đúng nhiệm vụ trước khi nghĩ đến việc “nhảy” qua chỗ của người khác. Một số nguyên tắc cơ bản bạn cần quán triệt như sau:

  1. Tập trung bóng cho hậu vệ điều phối. Trong tất cả tình huống phòng thủ rebound được bóng đều phải đưa ngay cho hậu vệ (PG) để điều phối đợt tấn công kế tiếp. Trung phong và tiền đạo đặc biệt lưu ý khi lấy được bóng không được dằn bóng hoặc dẫn bóng ngay mà phải tìm khoảng trống, bằng-mọi-cách đưa bóng cho hậu vệ. Còn hậu vệ cũng phải tìm mọi vị trí thông thoáng để nhận bóng từ đồng đội.

Có rất nhiều tình huống turn over lãng nhách đều là do tiền đạo hoặc trung phong cố gắng dẫn bóng qua phần sân đối phương mặc dù đây là nhiệm vụ chính của PG.

2. Tiền đạo không nên “xâm chiếm” khu vực cấm địa. Trong những tình huống tấn công, tiền đạo là người phải luôn di chuyển thường xuyên nhất để tìm khoảng trống, tuy nhiên không vì vậy mà bạn nhào vô ngay vị trí gần khu vực cấm địa để tìm cơ hội ghi điểm, việc này không chỉ khiến cho đối phương co cụm lại ngay dưới vòng cấm địa mà còn hạn chế tầm hoạt động của cả C và PF, khiến cho khu vực dưới bảng rổ vốn đã chật chội nay lại càng đông đúc hơn. Và dĩ nhiên làm gì còn khoảng trống mà ghi điểm. Tốt nhất là chỉ chạy cắt vào khu cấm địa sau đó tạt qua hai bên cánh.

3. Trung phong không “giành” ném 3pts. Có một điều buồn cười khi chơi bóng ở VN có rất nhiều anh chàng C cao to chuyên chạy ra vòng 3pts xin bóng và ném trong khi bên trong khu cấm địa chẳng còn ai đủ khả năng rebound. Xem như đó là cú ném chấm dứt luôn đợt tấn công đó, tất cả chạy sấp mặt về phòng thủ phản công nhanh, vừa mất sức vừa xuống tinh thần. Mình biết các bạn đang nghĩ là ở NBA hiện tại rất nhiều C đang ném 3pts rất ghê, và các vị trí đều phải biết ném 3pts, nhưng nên nhớ đó là tại NBA! Nơi các cầu thủ không còn quá chênh lệch về mặt thể hình và kỹ thuật nữa nên ném 3pts chính là bước tiến kế tiếp nếu muốn tồn tại.

4. Hậu vệ chính là chốt chặn cuối cùng trên phần sân đối phương. Sở dĩ như vậy là vì rất nhiều pha phản công nhanh dễ dàng là do hậu vệ quá đi sâu vào bên trong để ghi điểm, nếu để mất bóng thì không còn ai ở tuyến dưới để ngăn chặn đợt tấn công nhanh hoặc chí ít làm giảm nhịp độ của pha phản công cho đồng đội kịp rút về.

 

HỮNG HỜ PHÒNG THỦ

Đừng bao giờ nghĩ câu nói “lấy công bù thủ” có thể áp dụng cho một đội bóng mới toanh, kể cả đội chuyên nghiệp còn khó làm được chuyện đó. Trừ khi bạn là hiện thân của Lebron James hoặc Kobe còn bằng không chỉ cần 2-3 đợt tấn công là đối phương đã có thể “bắt chết” bạn ngay trên sân.

Như vậy, mọi đợt tấn công đều sẽ có cách phá giải và không thể sử dụng nhiều lần nhưng phòng thủ thì ngược lại.

Tuy vậy việc phòng thủ cũng rất nhiêu khê yêu cầu đội phải chơi và tập luyện với nhau thường xuyên. Thông thường các đội bóng nghiệp dư tại VN sử dụng cách thủ liên phòng (Zone Defense) là nhiều vì điều kiện thể hình và thể lực không cho phép theo người 1-1 (Man to Man) toàn sân. Tuy nhiên với thủ liên phòng cũng có nhiều cách phân bố khác nhau như 1-2-2 hoặc 3-2 hoặc 1-3-1. Mỗi cái đều có đặc tính riêng tùy theo nhân sự từng đội bóng mà chọn ra một cách sắp xếp cho phù hợp nhất, và quan trọng là phải tập cho thật nhuần nhuyễn một đội hình phòng thủ trước khi chuyển sang cái khác.

PHÒNG THỦ HOẶC LÀ THUA TƠI BỜI

Một điểm đáng chú ý nữa trong phòng thủ chính là việc GIAO TIẾP (communication). Có thể nói là cực kì quan trọng. Tất cả các vị trí khi phòng thủ đều phải la lớn để nhắc nhở đồng đội mình, điều này không chỉ giúp cảnh báo khu vực di chuyển của đối phương mà còn tạo áp lực lớn lên đội hình tấn công. Nếu ở vai trò là hậu vệ điều phối bóng, ban luôn phải là người đầu tiên nhắc nhở các đồng đội mới của mình về điều này.

Cá nhân mình sử dụng đội hình phòng thủ liên phòng nhưng các đồng đội lại có thói quen theo người như khi chơi 4×4 nên thường xuyên tạo lỗ hổng cho đối phương đột kích vòng cấm địa và kết quả là thua tời bời mặc dù đội có C rất cao trấn giữ bên trong.

Bởi mới nói, sức mạnh của một đội bóng trong một trận đấu 5×5 không quan trọng ở chiều cao hay kỹ thuật cá nhân mà chính là ở việc gắn kết, hài hòa.

Nếu bạn có thắc mắc hoặc muốn bổ sung thêm cho bài viết vui lòng để lại bình luận bên dưới nhé.

Basketman

Đây là vấn đề mà bất cứ cầu thủ bóng rổ nào cũng từng gặp phải một lần trong đời

Trong quá trình tập luyện và thi đấu chắc hẳn sẽ luôn có những vướng mắc mà không phải ai cũng có thể giúp bạn giải đáp một cách thỏa đáng, phần lớn là dựa trên kinh nghiệm nhưng lại thiếu đi kiến thức khoa học thực tiễn